Okresy ochronne ryb w Polsce i ich wymiary ustala rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 lipca 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1373). Wymiary obejmują 25 pozycji, czyli 23 gatunki ryb i 2 gatunki raków (§ 6 ust. 1 pkt 1–25), a okresy 19 pozycji, czyli 17 gatunków ryb i 2 gatunki raków (§ 7 ust. 1 pkt 1–19). Część wartości zmienia się w zależności od rzeki, a oba paragrafy otwiera zastrzeżenie przepisów o ochronie gatunkowej. Stan na 10 września 2026 r.
Rozporządzenie weszło w życie 27 lipca 2023 r. i tego dnia uchyliło całą wcześniejszą linię aktów, z rozporządzeniem z 2001 r. włącznie. To istotne, bo właśnie uchylona wersja krąży po forach wędkarskich i w wynikach wyszukiwania, a różnice w konkretnych pozycjach mogą kosztować mandat. Wartości podane niżej pochodzą wyłącznie z tekstu aktu obowiązującego, odczytanego w Dzienniku Ustaw.
Poniżej znajduje się pełna tabela obu list, sposób mierzenia ryby i raka opisany w akcie, reguła skracania okresu o dzień ustawowo wolny od pracy, relacja przepisów rybackich do ochrony gatunkowej oraz sankcje za złamanie ochrony. Szerszy obraz ryb żyjących w polskich wodach pozostaje tematem osobnego przeglądu.
Skąd biorą się okresy i wymiary ochronne ryb?
Wartości nie są zwyczajem wędkarskim ani ustaleniem organizacji, tylko treścią aktu wykonawczego. Podstawą jest art. 21 ustawy z 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 883 z późn. zm.), który poleca ministrowi właściwemu do spraw rybołówstwa określić w rozporządzeniu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska, „szczegółowe warunki ochrony i połowu ryb”. Minister zrobił to rozporządzeniem z 12 lipca 2023 r., ogłoszonym 19 lipca i obowiązującym od 27 lipca 2023 r.
Sama ustawa nie podaje żadnego centymetra ani żadnej daty. Wprowadza za to zakazy, które nadają wartościom z rozporządzenia moc. Artykuł 8 ust. 1 zabrania połowu ryb „o wymiarach ochronnych” (pkt 2), „w okresie ochronnym” (pkt 3) oraz „z naruszeniem limitu połowu określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 21” (pkt 3a). Oba akty działają więc łącznie – rozporządzenie podaje wymiary i terminy, a ustawa zakazuje połowu wbrew nim.
Ochrona gatunkowa jest osobną warstwą i ma pierwszeństwo przed rozporządzeniem rybackim. Paragraf 6 zaczyna się formułą „Ustanawia się wymiary ochronne, z zastrzeżeniem przepisów wydanych na podstawie art. 49 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody”, a § 7 powtarza ją dla okresów ochronnych. Ten trop prowadzi do rozporządzenia o ochronie gatunkowej zwierząt i dotyczy kilku gatunków z obu list.
Wymiary i terminy odpowiadają na pytanie, co i kiedy wolno zabrać znad wody. Nie rozstrzygają, kto w ogóle może łowić – to zależy od karty wędkarskiej i od zezwolenia uprawnionego do rybactwa. Stan prawny opisany w tym tekście dotyczy 10 września 2026 r.
Wymiary i okresy ochronne ryb – pełna tabela
Wymiar ochronny to długość, powyżej której połów danego gatunku jest dozwolony. Okres ochronny to przedział dat, w którym połów jest zakazany niezależnie od rozmiaru okazu. Tabela zestawia obie listy, bo w akcie stoją osobno i nie pokrywają się co do składu. Siedem gatunków ma wymiar bez okresu, a jesiotr ostronosy – okres bez wymiaru. Przykładem jest szczupak, który ma wymiar 45 cm i okres od 1 stycznia do 30 kwietnia (§ 6 ust. 1 pkt 18 oraz § 7 ust. 1 pkt 13).
| Gatunek | Wymiar ochronny | Okres ochronny | Uwagi terytorialne i gatunkowe |
|---|---|---|---|
| Boleń | 40 cm | nie ustanowiono | jednakowo we wszystkich wodach |
| Brzana | 40 cm | 1 stycznia – 30 czerwca | jednakowo we wszystkich wodach |
| Certa | 30 cm | 1 września – 30 listopada albo 1 stycznia – 30 czerwca | Wisła od zapory we Włocławku do ujścia – 1 września – 30 listopada; Wisła powyżej zapory i pozostałe wody – 1 stycznia – 30 czerwca |
| Głowacica | 70 cm | 1 marca – 31 maja | osobniki występujące w dorzeczu Dunaju objęte ochroną ścisłą |
| Jaź | 25 cm | nie ustanowiono | jednakowo we wszystkich wodach |
| Jelec | 15 cm | nie ustanowiono | jednakowo we wszystkich wodach |
| Kleń | 25 cm | nie ustanowiono | jednakowo we wszystkich wodach |
| Lin | 25 cm | nie ustanowiono | jednakowo we wszystkich wodach |
| Lipień | 30 cm | 1 marca – 31 maja | jednakowo we wszystkich wodach |
| Łosoś | 35 cm | 1 października – 31 grudnia albo 1 grudnia – koniec lutego | Wisła i dopływy powyżej zapory we Włocławku – 1 października – 31 grudnia, a poza tym okresem zakaz połowu w czwartki, piątki, soboty i niedziele; Wisła od zapory do ujścia – 1 grudnia – koniec lutego, a od 1 marca do 31 sierpnia zakaz połowu w piątki, soboty i niedziele; pozostałe wody – 1 października – 31 grudnia |
| Miętus | 30 cm albo 25 cm | 1 grudnia – koniec lutego | Odra od ujścia Warty do granicy z wodami morskimi – wymiar 30 cm i brak okresu ochronnego; pozostałe wody – wymiar 25 cm i okres 1 grudnia – koniec lutego |
| Pstrąg potokowy | 25 cm albo 30 cm | 1 września – 31 stycznia albo 1 września – 31 grudnia | Wisła i dopływy od źródeł do ujścia Sanu oraz San i dopływy – 25 cm, 1 września – 31 stycznia; Odra i dopływy od granicy z Czechami do ujścia Bystrzycy oraz Bystrzyca i dopływy – 25 cm, 1 września – 31 stycznia; pozostałe wody – 30 cm, 1 września – 31 grudnia |
| Rozpiór | 25 cm | nie ustanowiono | jednakowo we wszystkich wodach |
| Sandacz | 45 cm | 1 marca – 31 maja | jednakowo we wszystkich wodach |
| Sieja | 35 cm | 15 października – 31 grudnia | jednakowo we wszystkich wodach |
| Sielawa | 18 cm | 15 października – 31 grudnia | jednakowo we wszystkich wodach |
| Sum | 70 cm | 1 stycznia – 31 maja | jednakowo we wszystkich wodach |
| Szczupak | 45 cm | 1 stycznia – 30 kwietnia | jednakowo we wszystkich wodach |
| Świnka | 25 cm | 1 stycznia – 15 maja | jednakowo we wszystkich wodach |
| Troć | 35 cm | 1 października – 31 grudnia albo 1 grudnia – koniec lutego | podział wód i zakazy w wybrane dni tygodnia takie same jak przy łososiu |
| Troć jeziorowa | 50 cm | 1 września – 31 stycznia | osobna pozycja aktu, wartości inne niż dla troci |
| Węgorz | 50 cm | 1 grudnia – 31 marca | dobowy limit połowu do 2 sztuk (§ 2 ust. 3) |
| Wzdręga | 15 cm | nie ustanowiono | jednakowo we wszystkich wodach |
| Rak błotny | 10 cm | 15 października – 15 marca dla samców, 15 października – 31 lipca dla samic | objęty ochroną częściową jako rak stawowy (błotny), załącznik nr 2 poz. 103 rozporządzenia o ochronie gatunkowej zwierząt |
| Rak szlachetny | 12 cm dla samicy, 10 cm dla samca | 15 października – 15 marca dla samców, 15 października – 31 lipca dla samic | objęty ochroną częściową jako rak rzeczny (szlachetny), załącznik nr 2 poz. 102 rozporządzenia o ochronie gatunkowej zwierząt |
| Jesiotr ostronosy | nie ustanowiono | 1 stycznia – 31 grudnia | ochrona przez cały rok, objęty ochroną ścisłą, załącznik nr 1 poz. 495 rozporządzenia o ochronie gatunkowej zwierząt |
Miętus jest jedynym gatunkiem, dla którego akt wskazuje odcinek wody bez okresu ochronnego. Na tym samym odcinku akt podnosi wymiar do 30 cm. Łosoś i troć mają nie tylko okresy ochronne, ale też zakazy połowu w konkretne dni tygodnia poza tymi okresami. Rak szlachetny to jedyna pozycja z wymiarem różnym dla samicy i samca.
Które gatunki nie mają okresu ochronnego?
Siedem gatunków figuruje w wykazie wymiarów, a w wykazie okresów już nie – boleń, jaź, jelec, kleń, lin, rozpiór i wzdręga. Wolno je łowić przez cały rok, pod warunkiem że okaz przekracza wymiar z § 6 ust. 1. Brak okresu ochronnego w rozporządzeniu nie znosi jednak warunków zapisanych w zezwoleniu uprawnionego do rybactwa ani zakazów wynikających z przepisów o ochronie przyrody, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Jak prawidłowo zmierzyć rybę i raka?
Sposób mierzenia jest częścią normy. Paragraf 6 ust. 2 pkt 1 nakazuje mierzyć długość ryby „od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej”. Liczy się więc długość całej ryby przy zamkniętym pysku, a nie odległość do nasady ogona.
Raka mierzy się według odrębnej reguły. Zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 2 długość ustala się „od wierzchołka rostrum do końca telsona”, czyli od czubka wyrostka między oczami do końca środkowej płytki wachlarza ogonowego. Obie definicje odnoszą się do wymiaru ochronnego, „powyżej którego dozwolony jest połów ryb i raków” – okaz o długości równej wartości granicznej nadal jest pod ochroną, bo przepis wymaga jej przekroczenia.
Praktyczna konsekwencja jest jedna. Szczupak długości 45 cm mierzony do końca płetwy ogonowej nie spełnia warunku z § 6 ust. 1 pkt 18, a sandacz 45 cm nie spełnia warunku z pkt 14. Stan na 10 września 2026 r.
Kiedy okres ochronny skraca się o jeden dzień?
Paragraf 7 ust. 2 stanowi, że jeżeli pierwszy albo ostatni dzień okresu ochronnego przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, „okres ochronny ulega skróceniu o ten dzień”. Reguła działa więc na obu końcach przedziału i dotyczy zarówno ryb, jak i raków.
Przepis ma jeden wyjątek, wskazany wprost. Skrócenie nie obejmuje gatunku z § 7 ust. 1 pkt 4, czyli jesiotra ostronosego, którego okres ochronny trwa od 1 stycznia do 31 grudnia. Przy ochronie całorocznej skracanie brzegów przedziału pozbawiałoby ochronę sensu.
Rozporządzenie nie wylicza dni wolnych, bo określa je odrębny akt. Ustawa z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (tekst jedn. Dz.U. 2025 poz. 296) wymienia w art. 1 pkt 1 czternaście dat i świąt ruchomych, wśród nich 1 stycznia jako Nowy Rok, a w pkt 2 tego artykułu dodaje niedziele. Skrócenie z § 7 ust. 2 wchodzi więc w grę nie tylko przy świętach.
Skutek widać przy kilku popularnych gatunkach. Okres ochronny szczupaka, brzany i suma zaczyna się 1 stycznia, czyli w Nowy Rok – w takim układzie pierwszy dzień przedziału odpada. Tak samo dzieje się w każdym roku, w którym początkowa albo końcowa data okresu przypada w niedzielę. Stan na 10 września 2026 r.
Co dokłada ochrona gatunkowa do przepisów rybackich?
Formuła otwierająca oba paragrafy nie jest ozdobnikiem. „Z zastrzeżeniem przepisów wydanych na podstawie art. 49 ustawy o ochronie przyrody” oznacza, że jeżeli gatunek jest objęty ochroną gatunkową, jej zakazy obowiązują niezależnie od tego, jaki wymiar czy okres podaje rozporządzenie rybackie. Artykuł 49 ustawy o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz.U. 2026 poz. 13 z późn. zm.) poleca ministrowi właściwemu do spraw środowiska określić w rozporządzeniu gatunki objęte ochroną ścisłą i częściową.
Aktem wykonawczym jest rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (tekst jedn. Dz.U. 2022 poz. 2380). Porównanie 26 gatunków z rozporządzenia rybackiego z załącznikami do rozporządzenia o ochronie gatunkowej daje dokładnie trzy pokrycia. Jesiotr ostronosy figuruje w załączniku nr 1 pod pozycją 495 jako gatunek objęty ochroną ścisłą i wymagający ochrony czynnej. Głowacica stoi w tym samym załączniku pod pozycją 498, ale w brzmieniu zawężonym – „osobniki występujące w dorzeczu Dunaju”. Rak rzeczny (szlachetny) i rak stawowy (błotny) są w załączniku nr 2 pod pozycjami 102 i 103 jako gatunki objęte ochroną częściową.
Zakres zakazów wynika z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia. Przepis obejmuje dziko występujące zwierzęta objęte ochroną ścisłą oraz częściową, ale nie wszystkie – wskazuje pozycje 1–478 i 480–592 załącznika nr 1 oraz 1–210 załącznika nr 2. Wszystkie wymienione wyżej gatunki mieszczą się w tych przedziałach. Przepis wprowadza między innymi zakaz „umyślnego zabijania”, „umyślnego okaleczania lub chwytania” oraz „zbierania, pozyskiwania, przetrzymywania lub posiadania okazów gatunków”. Załącznik nr 3, który wymienia gatunki objęte ochroną częściową dopuszczone do pozyskiwania, ma tylko dwie pozycje – bóbra europejskiego i ślimaka winniczka. Żadnej ryby ani raka na tej liście nie ma.
Oba akty nazywają raki inaczej, a rozstrzyga nazwa naukowa. „Rak szlachetny (Astacus astacus L.)” z rozporządzenia rybackiego to „rak rzeczny (szlachetny) (Astacus astacus)” z rozporządzenia o ochronie gatunkowej, a „rak błotny (Pontastacus leptodactylus Eschscholtz)” to „rak stawowy (błotny) (Astacus leptodactylus)”. Stan na 10 września 2026 r.
Co zrobić z rybą złowioną wbrew ochronie?
Ustawa daje jedną odpowiedź i nie zostawia wyboru. Artykuł 9 ust. 1 stanowi, że ryby złowione z naruszeniem art. 8 ust. 1 pkt 1–3a, „jeżeli są żywe, niezwłocznie wypuszcza się do tego samego łowiska, z zachowaniem niezbędnej staranności”. Zakres tego odesłania obejmuje okaz, który nie przekracza wymiaru ochronnego, okaz złowiony w okresie ochronnym oraz połów z naruszeniem limitu.
Ryba wraca do tego samego łowiska, a nie do dowolnej wody. Wypuszczenie ma nastąpić niezwłocznie, a nie po sesji zdjęciowej. Wymóg „niezbędnej staranności” stoi w tym samym przepisie co nakaz wypuszczenia, więc odnosi się do sposobu wypuszczenia okazu. Ustawa nie określa, jakie czynności ten wymóg wyczerpują.
Osobny zakaz chroni ikrę. Artykuł 8 ust. 2 zabrania pozyskiwania ikry ryb o wymiarach ochronnych i ryb w okresie ochronnym oraz niszczenia ikry złożonej na tarliskach i krześliskach. Ustawa wymienia krześliska obok tarlisk i wskazuje, że oznakowuje je uprawniony do rybactwa (art. 8 ust. 1 pkt 12 lit. a). Stan na 10 września 2026 r.
Dlaczego gatunki nierodzime trzeba uśmiercić?
Przy gatunkach obcych rozporządzenie odwraca zwykłą regułę. Paragraf 8 nakazuje, żeby złowione okazy „niezwłocznie uśmiercić”, i nie pozwala ich wpuszczać „ani do łowiska, w którym je złowiono, ani do innych wód”. Nakaz działa więc odwrotnie niż art. 9 ust. 1 ustawy, który każe wypuścić żywą rybę złowioną wbrew wymiarowi albo okresowi ochronnemu.
Zakres tego przepisu jest szerszy, niż sugeruje samo wyliczenie. Wyliczenie jest otwarte, bo akt poprzedza je zwrotem „a w szczególności”. Obowiązek dotyczy zatem każdego gatunku nierodzimego ryb i raków, a wymienione osiem ryb i cztery raki są przykładami. Rozporządzenie wskazuje babkę byczą, babkę łysą, babkę rurkonosą, babkę szczupłą, czebaczka amurskiego, sumika czarnego, sumika karłowatego i trawiankę oraz raka luizjańskiego, raka marmurkowego, raka pręgowatego i raka sygnałowego.
Zestawienie obu list raków pokazuje, jak daleko idzie to rozgraniczenie. Rak szlachetny i rak błotny mają wymiary i okresy ochronne oraz status gatunków objętych ochroną częściową, a rak pręgowaty i rak sygnałowy podlegają nakazowi uśmiercenia. Rozpoznanie gatunku decyduje więc o dwóch przeciwnych obowiązkach. Stan na 10 września 2026 r.
Czy zezwolenie może zaostrzyć wymiary i okresy?
Wartości z rozporządzenia są punktem wyjścia, a nie całością zasad obowiązujących nad konkretną wodą. Jeżeli połów odbywa się w wodach uprawnionego do rybactwa, wędkarz musi mieć jego zezwolenie (art. 7 ust. 2 ustawy). Zezwolenie „określa podstawowe warunki uprawiania amatorskiego połowu ryb ustalone przez uprawnionego do rybactwa wynikające z potrzeby prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej w tym obwodzie rybackim, uwzględniającej w szczególności wymiary gospodarcze, limity połowu, czas, miejsce i technikę połowu ryb” (art. 7 ust. 2a).
Zwrot „w szczególności” czyni to wyliczenie otwartym. Uprawniony może więc ustalić także warunki spoza tych pięciu kategorii, o ile wynikają z potrzeby racjonalnej gospodarki rybackiej. Wymiar gospodarczy jest przy tym pojęciem odrębnym od wymiaru ochronnego – pierwszy pochodzi z dokumentu wydanego przez uprawnionego, drugi z rozporządzenia.
Ustawa rozdziela też skutki naruszeń. Zakazy z art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 odnoszą się do wymiarów i okresów ochronnych bez odesłania do treści zezwolenia, a niestosowanie się do warunków zezwolenia jest osobnym wykroczeniem z art. 27a ust. 1 pkt 2 lit. b. Ustawodawca potrafi odesłać do przepisów wykonawczych, gdy tego chce – robi to w art. 8 ust. 1 pkt 3a i 5 zwrotem „określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 21”. Przy wymiarach i okresach takiego odesłania nie ma.
Krąg uprawnionych do rybactwa wyznacza art. 4 ust. 1 ustawy. W obwodzie rybackim jest nim podmiot wykonujący uprawnienia właściciela wód albo osoba władająca obwodem na podstawie umowy, a poza obwodami – między innymi właściciel albo posiadacz gruntów pod wodami stojącymi oraz pod stawami rybnymi. Przepis nie wymienia przy tym z nazwy żadnej organizacji wędkarskiej, w tym Polskiego Związku Wędkarskiego. Konkretne warunki każdego zezwolenia znajdują się w samym dokumencie i w regulaminie podmiotu, który je wydał, a nie w akcie prawnym. Rozporządzenie zawiera natomiast jeden limit ilościowy wprost – dobowy limit połowu węgorza do 2 sztuk (§ 2 ust. 3). Stan na 10 września 2026 r.
Co grozi za połów ryby pod wymiarem lub w okresie ochronnym?
Kara jest surowsza niż za brak dokumentów nad wodą. Zgodnie z art. 27b ust. 1 pkt 1 ustawy, kto, dokonując połowu ryb, narusza zakaz określony w art. 8 ust. 1 pkt 1–5 lub 11–13, „podlega karze ograniczenia wolności albo karze grzywny nie niższej niż 200 zł”. Zakres punktów 1–5 obejmuje właśnie połów ryb o wymiarach ochronnych, połów w okresie ochronnym i połów z naruszeniem limitu. Ten sam przepis w pkt 5 obejmuje osobę, która nie stosuje się do nakazu wypuszczenia ryby z art. 9 ust. 1.
Sąd może orzec więcej niż samą karę. Artykuł 27b ust. 4 pozwala dodatkowo orzec nawiązkę na rzecz uprawnionego do rybactwa „w wysokości od pięciokrotnej do dwudziestokrotnej wartości przywłaszczonych ryb” (pkt 1 lit. b). Ten sam ustęp przewiduje przepadek narzędzi połowowych i innych przedmiotów, które służyły do popełnienia wykroczenia (pkt 2), oraz trwałe odebranie karty wędkarskiej albo przekazanie jej do depozytu sądowego na okres nie krótszy niż 12 miesięcy, do czasu ponownego zdania egzaminu z wynikiem pozytywnym (pkt 3). O odebraniu karty sąd powiadamia organ, który ją wydaje (art. 27b ust. 5).
Przy rakach chronionych ustawa sięga po kwalifikację surowszą. Artykuł 27c ust. 1 pkt 1 dotyczy osoby, która „poławia raka szlachetnego lub błotnego, nie będąc do tego uprawnionym”, i przewiduje grzywnę, karę ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. To już nie wykroczenie, lecz przestępstwo.
Naruszenie warunków zezwolenia rozliczane jest osobno i łagodniej. Artykuł 27a ust. 1 pkt 2 lit. b obejmuje osobę, która nie posiada zezwolenia, nie stosuje się do jego warunków albo nie prowadzi rejestru amatorskiego połowu ryb, jeżeli zezwolenie do tego zobowiązuje, i przewiduje karę grzywny albo karę nagany. W trybie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia orzeka się w sprawach z art. 27a ust. 1 i art. 27b ust. 1 (art. 27a ust. 7 oraz art. 27b ust. 7). Czyn z art. 27c ust. 1 jest przestępstwem i ten tryb go nie obejmuje. Stan na 10 września 2026 r.
Najczęstsze pytania o okresy ochronne ryb
Jaki jest okres ochronny szczupaka?
Okres ochronny szczupaka trwa od 1 stycznia do 30 kwietnia (§ 7 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 lipca 2023 r., Dz.U. 2023 poz. 1373), a wymiar ochronny wynosi 45 cm (§ 6 ust. 1 pkt 18). Wartości są takie same we wszystkich wodach, bo akt nie przewiduje dla szczupaka wariantów terytorialnych. Jeżeli pierwszy albo ostatni dzień okresu wypada w dzień ustawowo wolny od pracy, okres skraca się o ten dzień (§ 7 ust. 2). Stan na 10 września 2026 r.
Jaki jest wymiar ochronny sandacza?
Wymiar ochronny sandacza wynosi 45 cm (§ 6 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Dz.U. 2023 poz. 1373), a okres ochronny trwa od 1 marca do 31 maja (§ 7 ust. 1 pkt 9). Taki sam okres ochronny mają głowacica i lipień. Długość ryby mierzy się od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej, a połów jest dozwolony powyżej podanej wartości (§ 6 ust. 2 pkt 1). Stan na 10 września 2026 r.
Jak prawidłowo zmierzyć złowioną rybę?
Długość ryby mierzy się od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej (§ 6 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Dz.U. 2023 poz. 1373). Długość raka mierzy się od wierzchołka rostrum do końca telsona (§ 6 ust. 2 pkt 2). Przepis mówi o wymiarze ochronnym, powyżej którego połów jest dozwolony, więc okaz o długości równej wartości granicznej pozostaje pod ochroną.
Czy okres ochronny może się skrócić?
Tak. Jeżeli pierwszy albo ostatni dzień okresu ochronnego przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, okres ochronny ulega skróceniu o ten dzień (§ 7 ust. 2 rozporządzenia Dz.U. 2023 poz. 1373). Reguła obejmuje ryby i raki, a wyjątkiem jest jesiotr ostronosy z § 7 ust. 1 pkt 4, którego okres ochronny trwa od 1 stycznia do 31 grudnia. Dni ustawowo wolnych rozporządzenie nie wylicza – wskazuje je ustawa z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (tekst jedn. Dz.U. 2025 poz. 296), która w art. 1 pkt 1 wymienia czternaście dat i świąt ruchomych, a w pkt 2 tego artykułu dodaje niedziele. Stan na 10 września 2026 r.
Czy okręg PZW może ustalić ostrzejszy wymiar niż rozporządzenie?
Uprawniony do rybactwa wydaje zezwolenie, które określa podstawowe warunki połowu, uwzględniające w szczególności wymiary gospodarcze, limity połowu, czas, miejsce i technikę połowu ryb (art. 7 ust. 2a ustawy o rybactwie śródlądowym, Dz.U. z 2022 r. poz. 883 z późn. zm.). Wyliczenie jest otwarte, więc uprawniony może ustalić także inne warunki wynikające z potrzeby racjonalnej gospodarki rybackiej. Niezależnie od tego art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 zakazuje połowu ryb o wymiarach ochronnych i w okresie ochronnym, bez odesłania do treści zezwolenia, a niestosowanie się do warunków zezwolenia jest osobnym wykroczeniem z art. 27a ust. 1 pkt 2 lit. b. Konkretnych wartości z regulaminów okręgów nie sprawdzano, więc nie ma ich w tym artykule.
Co zrobić z rybą złowioną w okresie ochronnym?
Ryby złowione z naruszeniem art. 8 ust. 1 pkt 1–3a ustawy o rybactwie śródlądowym, jeżeli są żywe, niezwłocznie wypuszcza się do tego samego łowiska, z zachowaniem niezbędnej staranności (art. 9 ust. 1). Dotyczy to okazu, który nie przekracza wymiaru ochronnego, okazu złowionego w okresie ochronnym oraz połowu z naruszeniem limitu. Niestosowanie się do tego nakazu jest wykroczeniem zagrożonym karą ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 200 zł (art. 27b ust. 1 pkt 5). Inaczej jest przy gatunkach nierodzimych – złowionego okazu nie wolno wpuszczać do wody, trzeba go niezwłocznie uśmiercić (§ 8 rozporządzenia Dz.U. 2023 poz. 1373).
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 lipca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków ochrony i połowu ryb w powierzchniowych wodach śródlądowych, Dz.U. 2023 poz. 1373 – tekst aktu w API Sejmu (ELI). Status „obowiązujący”, dostęp 10 września 2026 r.
- Ustawa z 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym, tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 883 z późn. zm. – tekst jednolity w API Sejmu (ELI). Dostęp 10 września 2026 r.
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt, tekst jedn. Dz.U. 2022 poz. 2380 – tekst jednolity w API Sejmu (ELI). Dostęp 10 września 2026 r.
- Ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, tekst jedn. Dz.U. 2026 poz. 13 z późn. zm. – tekst jednolity w API Sejmu (ELI). Dostęp 10 września 2026 r.
- Ustawa z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy, tekst jedn. Dz.U. 2025 poz. 296 – tekst jednolity w API Sejmu (ELI). Dostęp 10 września 2026 r.